Kedi Aşı Takvimi: 3-12 Aylık Dönemi için Tam Plan
Yavru kedilerde aşılamanın zorlayıcı tarafı, "hangi aşı" sorusundan çok "hangi hafta" sorusudur. Anneden kolostrumla geçen maternal antikorlar yavruyu ilk haftalarda korur; ancak aynı antikorlar aşı virüsünü de nötralize ederek bağışıklık yanıtının oluşmasını engelleyebilir. Bu antikorların düşme zamanı yavrudan yavruya değişir — bazı kedilerde 8. haftada, bazılarında 14-16. haftaya kadar sürebilir. Tek doz aşıyla korumanın garanti edilememesinin nedeni tam olarak budur. Doğru kedi aşı takvimi, bu belirsizlik penceresini tekrarlayan dozlarla kapatma mantığına dayanır.
Sorunun tanımı: Neden tek doz yetmez?
Aşı programını üç değişken belirler: yavrunun yaşı, maternal antikor düzeyi ve yaşam tarzı (tamamen ev içi mi, dışarı çıkıyor mu, çok kedili ortam mı). Uluslararası küçük hayvan hekimliği rehberleri (WSAVA gibi kuruluşların yayımladığı aşılama kılavuzları) yavru serisinin 16. haftadan önce bitirilmemesini önerir; çünkü 16 haftadan küçük bir yavruda maternal antikor kalıntısı riski hâlâ anlamlıdır. Uygulamada sık görülen hata, 8 ve 11. haftada iki doz yapıp seriyi kapatmak ve 4-5 aylık kediyi "tam aşılı" saymaktır.
Aşıların sınıflandırılması ve karşılaştırması
Aşılar temel (core) ve duruma bağlı (non-core) olmak üzere ikiye ayrılır. Temel aşılar yaşam tarzından bağımsız olarak her kediye önerilirken, diğerleri risk analizine göre kararlaştırılır.
| Aşı | Koruduğu hastalıklar | Sınıf | İlk doz | Seri |
|---|---|---|---|---|
| Karma (FVRCP / 3'lü) | Panlökopeni, herpesvirüs-1, kalisivirüs | Temel | 6-8. hafta | 3-4 hafta arayla, son doz ≥16. hafta |
| 4'lü karma | Yukarıdakiler + Chlamydia felis | Duruma bağlı | 8-9. hafta | Barınak/çok kedili ortamda tercih edilir |
| Lösemi (FeLV) | Feline lösemi virüsü | 1 yaş altı için önerilir | 8-9. hafta (test sonrası) | 2 doz, 3-4 hafta arayla |
| Kuduz | Rabies | Temel / yasal zorunluluk | 12. hafta ve sonrası | Tek doz + 1 yıl sonra rapel |
FeLV aşısında kritik nokta, aşılamadan önce hızlı test yapılmasıdır: viremik bir kediyi aşılamak koruma sağlamaz, yalnızca sahibe yanlış bir güven duygusu verir. FIP aşısı ise çoğu güncel kılavuzda rutin olarak önerilmez; bu konuyu ısrarla gündeme getiren bir öneriyle karşılaşırsanız gerekçesini sorgulamak yerinde olur.
3-12 aylık dönem için dönemsel plan
| Yaş | Uygulama | Ek işlem |
|---|---|---|
| 6-8 hafta | Karma 1. doz | İç-dış parazit kontrolü, FeLV/FIV testi planlaması |
| 9-11 hafta (yaklaşık 2,5 ay) | Karma 2. doz + FeLV 1. doz | Ağırlık takibi, mama geçişi değerlendirmesi |
| 12-13 hafta (3 ay) | Kuduz aşısı + FeLV 2. doz | Mikroçip ve karne kaydı |
| 16 hafta ve sonrası (4 ay) | Karma son doz | Serinin kapanışı; koruma bu dozdan 2-3 hafta sonra tam kabul edilir |
| 5-9 ay | Rutin aşı yok | Kısırlaştırma planı, diş ve tırnak bakım alışkanlığı |
| 12 ay | Karma + kuduz (+FeLV) rapeli | Yetişkin dönem takvimine geçiş |
Dikkat çeken nokta, 5-9 ay aralığının aşı açısından "boş" görünmesidir. Bu dönem aslında davranış ve bakım rutinlerinin oturtulduğu evredir: kum kabı alışkanlığındaki aksaklıklar, tırnak kesimine tolerans ve tekrarlayan kusma gibi sorunlar bu